Ο “Καλλικράτης” και το στοίχημα των νέων Ο.Τ.Α

Γράφει ο Παναγιώτης Κίρκος
Δικηγόρος, LL.M.

Η διοικητική μεταρρύθμιση αποτελεί ένα μακρόπνοο σχέδιο για τη διάρθρωση της χώρας και ανοίγει νέους δρόμους για την Τοπική και Περιφερειακή Αυτοδιοίκηση. Κατ’ άλλους, ο «Καλλικράτης» είναι κομμένος και ραμμένος στα μέτρα των τοπικών συσχετισμών και της κομματικής αριθμητικής.
Κατά κύριο λόγο, η πλειοψηφία των αντιδράσεων από φορείς και πολίτες, καθ’ όλη τη διάρκεια της διαβούλευσης, εστιάστηκε στις συνενώσεις των Δήμων και τις νέες τους έδρες.
Πρέπει να επισημανθεί ότι η ανοιχτή διαβούλευση αφορούσε μόνο το πρώτο σκέλος του νομοσχεδίου και όχι το χωροταξικό, κάτι που πρέπει να προσμετρηθεί στα αρνητικά της διαδικασίας.
Για παράδειγμα θα ήταν καλό να τονιστεί η εξής ανακολουθία, που ανάμεσα σε άλλες περιοχές της χώρας αφορά και την ανατολική Θεσσαλονίκη. Στην αιτιολογική έκθεση του σχεδίου νόμου του “Καλλικράτη” τονίζεται ως κριτήριο συνένωσης η εδαφική συνέχεια, στοιχείο που λείπει σε πολλές περιπτώσεις από τους τελικούς χάρτες συνενώσεων.
Ωστόσο, το ζήτημα με την αναμόρφωση του αυτοδιοικητικού χάρτη είναι πιο βαθύ και έχει να κάνει με πολλές παραμέτρους. Με δεδομένη την κατάσταση της χώρας μας, πολιτική, κοινωνική και οικονομική, το επιχείρημα ότι θα μειωθούν τα έξοδα για τη λειτουργία της τοπικής αυτοδιοίκησης είναι ισχυρό, επίκαιρο και πειστικό. Επίσης, η υποχρεωτική ανάρτηση των αποφάσεων των Δημοτικών Αρχών στο διαδίκτυο αποτελεί βήμα καλοδεχούμενο και απαραίτητο για τη διασφάλιση της διαφάνειας στα δημοτικά πεπραγμένα. Τα δύο παραπάνω, όπως και ο θεσμός των αιρετών περιφερειαρχών είναι ενδεικτικά των μεγάλων αλλαγών που φέρνει ο «Καλλικράτης».
Το πραγματικό διακύβευμα του εγχειρήματος βρίσκεται στο τι προσφέρει το ογκώδες νομοσχέδιο στην Τοπική Αυτοδιοίκηση και πως αντιμετωπίζει τα χρόνια και συσσωρευμένα προβλήματα των τοπικών κοινωνιών. Με άλλα λόγια, πρέπει να γίνει κατανοητό ότι δεν πρόκειται για αλλαγές που αφορούν τον τύπο, αλλά για πρόταση ουσίας που αλλάζει τη δομή, τη λειτουργία και εν τέλει την ουσία της Τοπικής Αυτοδιοίκησης. Μέσα σ’ αυτό το πλαίσιο, κάθε είδους τοπικισμοί περιττεύουν, διότι η ουσία βρίσκεται αλλού. Οι νέοι Δήμοι πρέπει να αντεπεξέλθουν στις ολοένα και μεγαλύτερες απαιτήσεις των δημοτών για ποιότητα ζωής, αναβάθμισης των παρεχόμενων υπηρεσιών και εν τέλει ενδυνάμωσης του ίδιου του ρόλου των ΟΤΑ.
Απο την άλλη, οι νέες αρμοδιότητες με τις οποίες επιφορτίζονται οι νεοσύστατες Δημοτικές Αρχές έρχονται να προστεθούν στον ήδη βεβαρημένο προγραμματισμό. Ωστόσο, πρέπει να αρχίσουν να λειτουργούν, να γίνονται πράξη και να αποδίδουν καρπούς.
Για τους λόγους αυτούς, αλλά και για ζητήματα που σχετίζονται με την προοπτική ενός τόπου, η Τοπική Αυτοδιοίκηση πρέπει να κοιτάξει τα προβλήματα και τις ανάγκες των δημοτών και να δώσει σύγχρονες και αποτελεσματικές λύσεις.
Ζητήματα όπως η ανάπτυξη, οι υποδομές, το περιβάλλον, οι μεταφορές και οι συγκοινωνίες πρέπει να απαντηθούν με σχεδιασμό που ανταποκρίνεται στις σύγχρονες απαιτήσεις. Παράλληλα, η διαφάνεια στη διαχείριση και η λογοδοσία των δημοτικών αρχών προστίθενται στην ανάγκη για χρηστή διοίκηση και είναι άμεσα συνυφασμένη με τη λειτουργικότητα και την αποτελεσματικότητα κάθε οργανισμού δημόσιου ή ιδιωτικού. Η καθημερινότητα των πολιτών και η αναβάθμισή της πρέπει να συνδυαστούν με βήματα ανάπτυξης μέσα από τη σταδιακή ενδυνάμωση των νέων Δήμων με ουσιαστικές αρμοδιότητες. Απαιτούμενο στοιχείο για όλα αυτά είναι η δυνατότητα να γίνουν πράξη οι θεσμικές αλλαγές, ώστε να μην καταλήξει το εγχείρημα του “Καλλικράτη” κενό περιεχομένου.
Αυτές οι αλλαγές, τέλος, πρέπει να φέρουν τους πολίτες, και προπαντός τους νέους, κοντά στους νέους θεσμούς, ώστε να ακουστεί η φωνή των τοπικών κοινωνιών σε αντιστάθμισμα του δαιδαλώδους κρατικού μηχανισμού και της γραφειοκρατίας, με απώτερο σκοπό τη δημιουργία ζωντανών “κυττάρων” δημιουργίας και προοπτικής μέσα στην ελληνική επικράτεια. Αυτό είναι το στοίχημα που πρέπει να κερδηθεί.

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

Σχετικά Άρθρα